 |
|
| |
Pierwsza historyczna wzmianka o Krzeszowicach pochodzi z 1286 r.,
kiedy to biskup Paweł z Przemankowa nadał Fryczkowi Fretonowi z Bytomia
przywilej na założenie, w istniejącej już wsi "Cressouicy"
, sołectwa na zasadzie prawa magdeburskiego. W 1337 r. prawdopodobnie
istniał tu już kościół. Według Długosza w IIp. XV w. w Krzeszowicach
stał drewniany kościół pod wezwaniem św. Marcina, istniała szkoła,
karczma i folwark plebański. W 1555 r. Krzeszowice stały się własnością
Stanisława Tęczyńskiego i weszły w skład "hrabstwa tęczyńskiego".
W następnych latach były własnością m.in. Opalińskich, Czartoryskich,
Lubomirskich, a od 1816r. Potockich.
W roku 1778 książę August Czartoryski, w związku z organizacją uzdrowiska
na bazie odkrytych źródeł wód o charakterze leczniczym, wybudował
pierwsze łazienki, a w roku następnym zarejestrowano już pierwszych
pacjentów. W związku z rozwojem uzdrowiska w latach 1783-86 powstał
pałacyk "Vauxhall", a nieco później w roku 1819 budynek
"Łazienki Zielone"(zwane od 1858 r. "Zofia").
Zewnętrznym wyrazem znaczenia Krzeszowic był fakt, że w latach 1809-1815
i 1855-1867 stanowiły siedzibę oddzielnego powiatu krzeszowickiego,
a później nadal mieścił się tutaj sąd powiatowy, który w 1886 r. objął
swym zasięgiem 29 wsie. Z fundacji Zofii Potockiej w 1829 r. powstał
szpital dla pracowników dóbr tęczyńskich, który w czasie powstania
listopadowego (1830-31), z polecenia Artura Potockiego, został udostępniony
powstańcom szukającym schronienia na terenie Rzeczypospolitej Krakowskiej.
W latach 1842-43 wybudowano "Dom Schronienia im. Artura"
przeznaczony dla ubogich. Jedną z bardziej interesujących budowli
jest powstały w 1832 i 1840-44 r. neogotycki kościół według projektu
K.F. Schinkla, którego wykańczanie trwało do roku 1874.
W 1847 r. przeprowadzono przez Krzeszowice linię kolejową z Krakowa
do Mysłowic , zaś w roku 1850 Krzeszowice otrzymały przywilej na odbywanie
jarmarków. W związku z niewolą narodową miejscowa ludność zaangażowana
była zarówno w powstaniu krakowskim (1846 r.) jak i w powstaniu styczniowym
(1863 r.), dla którego okoliczne miejscowości stanowiły ważne punkty
przerzutu broni i powstańców do Królestwa. W latach 1850-55 Potoccy
budują, według projektu F.M. Lanci, pałac w stylu renesansu włoskiego.
Wraz z
rozpoczęciem budowy pałacu założono park krajobrazowy z cechami parku
angielskiego. Pałac został zamieszkany dopiero w 1862 r., a drobne
przeróbki, szczególnie wnętrz, trwały do 1870 r. Pod koniec XIX w.
Krzeszowice przeżyły fazę intensywnego rozwoju przemysłowego i urbanistycznego.
Powstały nowe zakłady produkcyjne: stycharskie i garncarskie (ok.1880r.),
tartak parowy (ok.1894r.), fabryka beczek (ok.1894r.), fabryka zaprawy
fasadowej (1900r.), fabryka dachówek i drenów oraz fabryka farb ziemnych
(1906r.), fabryka wyrobów cementowych i betonowych (1907r.) W 1919
r. Rada Gminna wystąpiła z prośbą o przyznanie Krzeszowicom praw miejskich,
jednakże dopiero 3.12.1924 r. miejscowość uzyskuje status miasteczka.
Potwierdzenie praw miejskich Krzeszowice uzyskały 18.10.1933 r.
|
|
|
|
|
